04.02.2013

Μ.Ζ. Κοπιδάκης & Filippomaria Pontani

Ο Filippomaria Pontani, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ca’ Foscari της Βενετίας και στο Scuola Normale Superiore της Πίζας, ανέπτυξε το θέμα «Yourcenar - Καβάφης: Μια ποιητική συνάντηση». Το 1935 στην Αθήνα η ελάχιστα γνωστή τότε βελγίδα μυθιστοριογράφος Marguerite Yourcenar διάβασε τα Ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη με τη βοήθεια του κριτικού και ιστορικού της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κ.Θ. Δημαρά. Από την ανάγνωση αυτή προέκυψε μια μετάφραση σε πεζό των Ποιημάτων του Αλεξανδρινού, η οποία εκδόθηκε πολλά χρόνια αργότερα, το 1958. Ο Pontani διερευνά τα ιστορικά συμφραζόμενα και τις εκδοτικές περιπέτειες αυτής της μετάφρασης. Επισημαίνει επίσης τις επιδράσεις που δέχθηκε από το ύφος και την ατμόσφαιρα της ποίησης του Κ.Π. Καβάφη η ίδια η μεταφράστρια. Οι επιδράσεις αυτές διακρίνονται στο αριστούργημα της Yourcenar Αδριανού Απομνημονεύματα (Mémoires d’Hadrien), που κυκλοφόρησε το 1951.

Στο ίδιο πλαίσιο ο Μ.Ζ. Κοπιδάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ανέπτυξε το θέμα «Ο απόλυτος Έλλην» Δ. Καπετανάκης και ο «Eλληνικός Rudolf Fahrner». Τα γραπτά του αρχαιολόγου και θεμελιωτή της Ιστορίας της Τέχνης Johann Joachim Winckelmann για την αρχαία ελληνική τέχνη προκάλεσαν κύματα ενθουσιασμού σε ολόκληρη την Ευρώπη. Πνευματικός απόγονος του Winckelmann στάθηκε ο ελληνολάτρης ποιητής Stefan Anton George. Στον κύκλο του George ανήκε και ο ιστορικός των ιδεών Rudolf Fahrner, τον οποίο γνώρισε κατά τη διάρκεια των σπουδών του στη Χαϊδελβέργη ο Δημήτριος Καπετανάκης, που, αν και πέθανε πολύ νέος, άφησε αξιολογότατο έργο, ποιητικό και δοκιμιογραφικό. Ο Καπετανάκης αφιέρωσε τη μελέτη του Η Μυθολογία του Ωραίου (1937) στον «Ελληνικόν» R. Fahrner. Η αφιέρωση αυτή, εκτός από ένδειξη βαθιάς εκτίμησης, αποδείχθηκε και προφητική. Ο Fahrner συμμετείχε στην απόπειρα της 20ής Ιουλίου 1944 εναντίον του Χίτλερ. Το ιδεολογικό υπόβαθρο του επίδοξου τυραννοκτόνου Claus von Stauffenberg και των συνεργών του, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο Fahrner, πρέπει να αναζητηθεί στη δημοκρατική συνείδηση των αθηναίων τυραννοκτόνων Αρμόδιου και Αριστογείτονα.